Çelik kasa yangına dayanıklı mı
Her çelik kasa yangına dayanıklı değildir. Hırsızlık (TS EN 1143-1) ve yangın (EN 1047-1, EN 15659) ayrı standartlarla ve ayrı testlerle ölçülür. Yangın testinden geçmemiş bir kasanın içindekileri yangında ne kadar koruyacağı bilinmez. Tersi de geçerlidir: yangın sınıfı hırsızlığa karşı direnç hakkında bir şey söylemez. Bir ürün iki belgeyi birden taşıyabilir.
“Çelik kasa yanar mı” sorusunda asıl konu içeriktir. Avrupa standartları kâğıt için yaklaşık 170 °C sınırını esas alır; veri ortamları yaklaşık 50 °C’den itibaren bozulur. Yangın sınıfı, kasanın içinin bu sınırların altında kaldığı test süresini gösterir.
Yangın sınıfları ve sıcaklık sınırları
| Sınıf | Standart | Yangın süresi | İç sıcaklık sınırı | Nem sınırı | Ne için |
|---|---|---|---|---|---|
| LFS 30 P, LFS 60 P | EN 15659 | 30 ya da 60 dakika | Yaklaşık 172 °C | Yok | Kâğıt |
| S 60 P, S 120 P | EN 1047-1 | 60 ya da 120 dakika | En çok 150 K artış (yaklaşık 170 °C) | Yok | Kâğıt |
| S 60 D, S 120 D | EN 1047-1 | 60 ya da 120 dakika | En çok 50 K artış (yaklaşık 70 °C) | %85 | Manyetik ortamlar ve ısıya duyarlı belgeler; 70 °C’nin altında veri kaybeden ortamlar için değildir |
| S 60 DIS, S 120 DIS | EN 1047-1 | 60 ya da 120 dakika | En çok 30 K artış (yaklaşık 50 °C) | %85 | Disket türü veri ortamları |
Artışlar yaklaşık 21 °C’lik başlangıç sıcaklığından ölçülür; ESSA sınırları 170, 70 ve 50 °C olarak yuvarlar. Bir kelvinlik (K) artış, bir santigrat derecelik artışa eşittir.
S sınıfı ile LFS sınıfı arasındaki fark
EN 1047-1 iki özdeş kabin üzerinde iki test yapar. Birincisi yangına dayanım testidir: kabin fırında ısıtılır ve ölçüm soğuma evresi boyunca sürer. İkincisi yangın şoku ve darbe testidir: ısıtma ve soğutma bir düşürme testiyle birleştirilir. Düşürme, yangında yapı parçalarının kabinin üzerine düşmesini ya da kabinin çöken döşemeden aşağı düşmesini canlandırır.
EN 15659 daha hafif sınıftır. Yalnız yangına dayanımı test eder; soğuma eğrisi ve düşürme testi yoktur, yalnız kâğıdı korur. Standardın kendi kapsamı, 30 ya da 60 dakikadan sonraki korumanın bu standartla değil EN 1047-1 ile sağlandığını söyler. LFS sınıfı birimler korunaklı bir ortamda kullanılmak içindir.
Bazı ürünlerde NT Fire 017 (Nordtest) sınıfları görülür; “60 Paper”, “120 Diskette” biçiminde yazılır. Bu yöntemde EN 1047-1’deki gibi bir soğuma evresi yoktur.
Kâğıt mı, veri ortamı mı
Evrak için P sınıfı yeterlidir. Yedek disk, USB bellek ve benzeri veri ortamları P sınıfı bir evrak kasasında korunmaz, çünkü yaklaşık 50 °C’den itibaren ve %85’in üzerindeki bağıl nemde zarar görürler. Onlar için D ya da DIS sınıfı gerekir; hangisinin gerektiğini ortamın dayanabildiği sıcaklık belirler. Bir başka yol, P sınıfı bir kabinin içine DIS sınıfı bir bölme koymaktır.
Yangına dayanıklı kasa alırken satıcıdan istenecekler
- Test raporu ya da sertifika: standart (EN 1047-1 ya da EN 15659), sınıf, laboratuvar, rapor numarası ve tarih.
- Belgenin türü. TSE deney raporu ve deney sertifikası yalnız test edilen numune için geçerlidir; ürün belgesi sayılmaz.
- Sınıfın hangi modele ait olduğu. Yangın testi numuneyi tahrip eder; test edilmemiş bir model sonradan belgelendirilemez.
- Sınıf ve süre bildirmeyen “yanmaz”, “ateşe dayanıklı” gibi ifadelerle yetinmeyin; sınıfı ve raporu sorun.
Bir yangın geçirmiş kasanın onayı geçerliliğini yitirir; üreticiye inceletin ya da değiştirin.
Yangına dayanıklı kasa kaç derece dayanır?
Soru tersinden okunmalıdır: sınıf, kasanın içinin ne kadar ısınabileceğini sınırlar. S 60 P ve S 120 P sınıflarında iç sıcaklık artışı en çok 150 K’dir, yani iç sıcaklık yaklaşık 170 °C’yi geçmez.
Yanmaz kasa var mı?
Standartlarda “yanmaz” diye bir sınıf yoktur. Sınıflar, 30, 60 ya da 120 dakikalık bir yangın testinde iç sıcaklığın hangi sınırın altında kaldığını bildirir. Satıcıdan sınıfı ve test raporunu isteyin.
LFS 60 P ile S 60 P arasındaki fark nedir?
İkisi de 60 dakikalık testtir ve kâğıt içindir. S 60 P’de soğuma evresi de ölçülür ve ayrıca düşürme testi yapılır. LFS 60 P’de ikisi de yoktur.
USB bellek ve yedek diskler evrak kasasında korunur mu?
Hayır. Veri ortamları yaklaşık 50 °C’den ve %85 nemden itibaren bozulur; kâğıt için tasarlanan P sınıfı buna yetmez. D ya da DIS sınıfı bir kasa ya da P sınıfı kasanın içine DIS sınıfı bir bölme gerekir.
Yangın kasası hırsızlığa da dayanır mı?
Yangın sınıfı hırsızlığa karşı direnç hakkında bir şey söylemez. İkisi ayrı standartlarla test edilir; bazı ürünler ikisini birden taşır ve her biri için ayrı belge gösterir.
